Mao’nun Su Transfer Projesi: 79 Milyar Dolarlık Yatırım, 118 Milyon İnsana Su ve 330 Bin Kişiyi Göç Ettirdi
Mao Zedong’un öngörüsüyle hayata geçirilen Güney-Kuzey Su Transfer Projesi, günümüzde 118 milyon insanın su ihtiyacını karşılıyor. Ancak, bu devasa su mühendisliği projesi, komşu ülkelerde ciddi kaygılara neden oluyor.
**Kuzey Çin’i Yeniden Hayata Geçiren Proje**
Kuzey Çin, ülkenin tarım alanlarının yüzde 40’ını barındırırken, toplam su rezervlerinin yalnızca yüzde 6’sına sahiptir. Bu durumu düzeltmek amacıyla 1952 yılında Mao Zedong tarafından planlanan Güney-Kuzey Su Transfer Projesi, Yangtze Nehri havzasından Pekin, Tianjin ve Hebei’ye kadar uzanan 3 bin kilometrelik bir altyapı ağına dönüştü. Projenin doğu hattı 2013, orta hattı ise 2014 yılında faaliyete geçti; batı hattının tamamlanması içinse önümüzdeki 40-50 yıl içinde ek süre gerekeceği öngörülüyor. Şu ana kadar, proje kapsamında kuzeye 83 milyar metreküp su taşındı. Kasım 2025 itibarıyla yalnızca geçen yıl 64,73 milyar metreküp su iletimi gerçekleştirildi, bu rakam yıllık hedefin oldukça üzerinde. Toplam projenin maliyetinin 70-79 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. İnşaat sürecinde ise 330 binden fazla kişi yerinden edildi. Proje, kuzeyde belirgin etkiler yaratmaya başladı; Pekin’in yeraltı su tablası son on yılda 13 metre yükseldi. Ayrıca, Elli Nehri’ne 11,8 milyar metreküp ekolojik su verildi; bu sayede aşırı su çekimi nedeniyle bozulan yeraltı su rezervleri dengelendi. Pekin’in nüfus yoğunluğunu azaltmak için oluşturulan Xiong’an Yeni Bölgesi de projenin sağladığı su güvenliğinden faydalanıyor.
**Komşu Ülkelere Etkisi**
Ancak projenin etkileri yalnızca Çin sınırlarıyla sınırlı kalmadı. Brahmaputra ve Mekong gibi nehirlerin debisinde oluşabilecek değişiklikler, Bangladeş, Vietnam, Tayland ve Kamboçya’da kaygılara yol açıyor. Vietnam, 2019’dan bu yana tarihinin en uzun kuraklık dönemini yaşıyor. Mekong Nehri’ndeki azalan su akışı, tuzlu su girişini hızlandırarak ülkeye günlük 100 bin dolar ekonomik kayba neden oluyor.
**Dijital İzleme Sistemleri**
Su transfer hattı boyunca, dijital ikiz sistemleri, robotik teknolojileri ve yapay zeka araçları, altyapıyı sürekli olarak izliyor. Çin, 2027 yılına kadar Orta Rota üzerinde sıfır karbon operasyonlarına geçmeyi hedefliyor. Batı hattında yapılması planlanan Medog Hidroelektrik Santrali’nin kapasitesi 60 bin megawatt olarak belirlenmiş durumda; bu, projeyi dünyanın en büyük hidroelektrik yatırımı haline getirecek.
